Mag je gezichtsherkenning gebruiken voor toegangscontrole?
Niet zomaar. Gezichtskenmerken zijn bijzondere persoonsgegevens, en daarvoor geldt een veel strenger regime dan voor een pas of een code. Je moet kunnen onderbouwen waarom het echt nodig is en waarom een minder ingrijpend middel niet volstaat. In de meeste bedrijfspanden is een pas, code of app daarom de verstandigere keuze. Laat je situatie juridisch toetsen voordat je hierin investeert.
Toegang geven mag, mensen analyseren niet
Dat is het belangrijkste onderscheid, en het wordt vaak gemist. De wet verbiedt het gebruik van gezichtskenmerken om iemand uniek te herkennen, met een uitzondering: als het nodig is om iemand toegang te geven of om iets te beveiligen (artikel 29 van de Uitvoeringswet AVG). Een deur die opengaat omdat jij ervoor staat, valt in die categorie. Camera’s die bijhouden wie waar loopt, hoe lang iemand ergens staat of hoe hij kijkt, vallen er niet onder.
Maar “ik wil naar binnen” is voor een bedrijf nog niet genoeg. Het moet ook noodzakelijk zijn en in verhouding staan tot wat je beveiligt. De wetgever geeft er in de toelichting zelf een voorbeeld bij: bij een kerncentrale is biometrische toegang te verdedigen, bij de garage van een reparatiebedrijf niet. Voor de meeste kantoren en bedrijfspanden zit je daar dichter bij de garage dan bij de kerncentrale.
Dat de toezichthouder dit serieus neemt, is bekend: de Autoriteit Persoonsgegevens legde in 2020 een bedrijf een boete op van €725.000 omdat het vingerafdrukken van personeel gebruikte voor de aanwezigheidsregistratie. Dat ging niet over een deur, maar het laat zien hoe zwaar biometrie van medewerkers weegt.
Wanneer het wél goed kan
Bij je eigen woning
Je eigen voordeur voor je eigen gezin valt onder de uitzondering voor puur persoonlijk gebruik. Daar is gezichtsherkenning gewoon een gemak, bijvoorbeeld als je met je handen vol staat. Let wel op camera’s die de straat of de buren in beeld hebben: daar houdt die uitzondering op.
Waar veel op het spel staat
Een serverruimte met gevoelige gegevens, een lab, een ruimte met gevaarlijke stoffen of dure voorraad. Dan is de afweging anders, mits je hem kunt onderbouwen en vastlegt.
Met een alternatief ernaast
Geef medewerkers altijd de keuze: wie geen gezichtsherkenning wil, komt binnen met een pas of NFC op de telefoon. Dat maakt het niet vanzelf toegestaan, maar zonder alternatief wordt het wel een stuk lastiger te verdedigen.
Met de gegevens op de juiste plek
Opgeslagen als versleutelde kenmerken en niet als foto, bij voorkeur lokaal, en direct gewist als iemand uit dienst gaat.
Waarom het anders ligt dan bij een pas
Een pas kun je kwijtraken en intrekken. Je gezicht niet. Dat is precies waarom de wetgeving biometrie zwaarder weegt: het gaat om gegevens die onlosmakelijk bij iemand horen en die je nooit meer kunt vervangen als ze uitlekken. Vandaar de zwaardere eisen aan noodzaak, onderbouwing en beveiliging.
De vragen die je moet kunnen beantwoorden
- Wat is precies het doel, en waarom volstaat een pas of code niet?
- Is er een minder ingrijpend alternatief dat hetzelfde doel haalt?
- Hoe worden de gegevens opgeslagen, en gebeurt dat lokaal of in een cloud?
- Wat gebeurt er met de gegevens als iemand uit dienst gaat?
- Hoe informeer je de mensen die het betreft, en wat is het alternatief voor wie niet wil?
Wij zijn installateur, geen jurist. Wat wij wél doen, is deze vragen aan de voorkant stellen, want ze bepalen mede of het technisch überhaupt de goede oplossing is.
Wat meestal beter werkt
Pas of druppel
Voor vaste medewerkers nog altijd de praktische standaard. Kwijt is intrekken en opnieuw uitgeven, zonder dat er een slot vervangen hoeft te worden.
Code
Prima voor ruimtes met een beperkt risico. Nadeel: codes worden gedeeld, dus je weet niet wie er daadwerkelijk binnen is geweest.
App of mobiele sleutel
Ideaal voor wisselende groepen, schoonmaak, onderhoud, leveranciers, huurders. Je geeft toegang voor een bepaald tijdvak en trekt hem daarna weer in, zonder dat er iemand langs hoeft.
Kentekenherkenning bij de poort
Voor terreinen vaak veel praktischer dan een pas: de chauffeur hoeft het raampje niet open te doen. Let op: ook een kenteken is een persoonsgegeven, dus ook hier gelden regels, maar minder streng dan bij biometrie.
Wat wij doen
CS Installatie.nl legt toegangscontrole aan met pas, code, app, slim slot of, waar het echt past en goed onderbouwd is, biometrie. We bespreken vooraf welke variant per deur logisch is, wat je moet vastleggen en hoe je het beheer inricht. Dat laatste is minstens zo belangrijk: de meeste problemen ontstaan niet bij het binnenkomen, maar bij het intrekken.
Nog een paar vragen hierover
Mag ik mijn personeel verplichten tot gezichtsherkenning?
In een arbeidsrelatie is ’toestemming’ juridisch wankel, omdat er een afhankelijkheid speelt. Er moet dus een zelfstandige onderbouwing zijn waarom het noodzakelijk is, én er moet een alternatief zijn voor wie niet wil. Laat dat toetsen voordat je iets aanschaft.
Is een vingerafdruk makkelijker dan een gezicht?
Juridisch niet: ook een vingerafdruk is een biometrisch persoonsgegeven en valt onder hetzelfde strengere regime. De afweging is dus dezelfde.
Wat is het beste alternatief voor wisselende groepen?
Een mobiele sleutel of app-toegang met een tijdvak. Je geeft iemand toegang voor de uren dat het nodig is en hoeft niets fysiek uit te geven of terug te halen.